الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

33

شأن نزول آيات قرآن ( فارسى )

« راعنا » كه از مادهء « الرعى » به معنى مهلت دادن است ، به كار مىبردند . ولى يهود همين كلمهء « راعنا » را از مادهء « الرُّعونة » كه به معنى كودنى و حماقت است استعمال مىكردند ( در صورت اوّل مفهومش اين است « به ما مهلت بده » ولى در صورت دوم اين است : « ما را تحميق كن » ! ) يعنى براى يهود دستاويزى پيدا شده بود كه با استفاده از همان جمله‌اى كه مسلمانان مىگفتند ، پيامبر يا مسلمانان را استهزاء كنند . آيهء فوق نازل شد و براى جلوگيرى از اين سوء استفاده ، به مؤمنان دستور داد به جاى جملهء « راعنا » ، جملهء « انظرنا » را به كار برند كه همان مفهوم را مىرساند ، و دستاويزى براى دشمن لجوج نيست . « 1 » بعضى ديگر از مفسران گفته‌اند : جملهء « راعنا » در لغت يهود يك نوع دشنام بود و مفهومش اين بود « بشنو كه هرگز نشنوى » اين جمله را تكرار مىكردند و مىخنديدند ! « 2 » بعضى از مفسران نيز نقل كرده‌اند : يهود به جاى « راعنا » ، « راعينا » مىگفتند كه معنيش « چوپان ما » است ، و پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله را مخاطب قرار مىدادند و از اين راه استهزاء مىكردند . « 3 » اين شأن نزول‌ها با هم تضادى ندارد و ممكن است همه صحيح باشد . * * *

--> ( 1 ) « تفسير قرطبى » و « تفسير المنار » و « تفسير كبير فخر رازى » و « تفسير ابوالفتوح رازى » ، و « مجمع البيان » ذيل آيهء مورد بحث ؛ « بحار الانوار » ، ج 9 ، ص 66 ، 67 و 332 ، ح 18 ؛ « تفسير امام حسن عسكرى عليه السلام » ، ص 477 ، 478 و 479 . ( 2 ) « تفسير قرطبى » و « المنار » و « تفسير كبير فخر رازى » و « تفسير ابوالفتوح رازى » ، و « مجمع البيان » ذيل آيهء مورد بحث ؛ « بحار الانوار » ، ج 9 ، ص 66 ، 67 و 332 ، ح 18 ؛ « تفسير امام حسن عسكرى عليه السلام » ، ص 477 ، 478 و 479 . ( 3 ) « تفسير قرطبى » و « المنار » و « تفسير كبير فخر رازى » و « تفسير ابوالفتوح رازى » ، و « مجمع البيان » ذيل آيهء مورد بحث ؛ « بحار الانوار » ، ج 9 ، ص 66 ، 67 و 332 ، ح 18 ؛ « تفسير امام حسن عسكرى عليه السلام » ، ص 477 ، 478 و 479 .